Unlimited uncontrollable empathy

(Nederlands – English)

There is an English translation below.

Deze column verscheen eerder in de tweede editie van Spijker magazine. Een online gratis feministisch tijdschrift dat werkt op basis van vrijwilligers.

Onbegrensde oncontroleerbare empathie

Ik ben autistisch, altijd al geweest maar relatief recent gediagnosticeerd. Er zijn veel vervelende dingen die mensen zeggen als je ‘uit de kast komt’ met je niet direct zichtbare handicap, maar onmiskenbaar de meest grove, stompzinnige en grandioos misplaatste opmerking is dat ‘autisten toch geen empathie hebben?’.
Je kunt niet zien, zelfs niet als je echt naast me zou staan op dit moment, hoe mijn hele lichaam explodeert van frustratie en boos innerlijk gekrijs. Dit is niet alleen erg onwaar, het is het complete tegendeel. De essentie van autistisch zijn is een teveel aan empathie, gevoelens en zintuiglijke overprikkeling. De overbelasting veroorzaakt kortsluiting en uitputting.
We kunnen niet filteren waardoor alles in z’n rauwe heftige vorm binnenkomt. We voelen alle emoties van de mensen rondom ons, en dat borrelend geruis is enorm stresserend en overweldigend. Gevolg: het is niet zo leuk om vaak in de buurt van mensen te moeten zijn. We kunnen niet kiezen voor wie of wat we empathie gaan voelen, nee, we voelen gewoon met alles en iedereen mee. En dat kunnen anderen niet goed begrijpen of invoelen.

Omgekeerd is het voor mij een raadsel hoe anderen hun empathie kunnen filteren op basis van wat voor mens of wat voor dier of omdat het zogezegd geen empathie nodig heeft ‘want het is maar een plant, of het is maar dit of dat’.

Een neurotypical* kan zeggen ‘oh, ecologische vernietiging, dat is niet mijn probleem’ of geeft er wel om maar handelt er niet naar, als autist is dat moeilijk. Als iets fout is, dan is het fout en is er geen mogelijkheid om dat toch te doen.

Het verschil tussen autisten en neurotypicals, op vlak van empathie, is dat autisten een onbegrensde en ongecontroleerde empathie hebben terwijl neurotypicals hun empathie bewust kunnen aan- en uitzetten en richten op wie ze het willen richten. Of zoals Pocahontas het zingt: ‘you think the only people, are the people who look and think like you’.

Vanwaar dat afschuwelijke vooroordeel dan dat autisten geen empathie voelen terwijl ze het net veel meer dan alle anderen voelen? Mijn lievelingstheorie (een beetje verzonnen) is dat anderen jaloers zijn op onze wereld, en op die onbegrensde magische verbondenheid die wij ervaren. ‘And we are all connected to each other, in a circle, in a hoop that never ends’. Autisten hebben een ongelooflijk krachtig en benijdenswaardig vermogen om te voelen, te veranderen en te blijven strijden voor wat juist is.

Iets meer waar dan de ‘ze zijn gewoon jaloers op ons’-theorie is dat autisten door de empathy overload en vervreemdende ervaring tussen al die mensen die zo anders voelen en denken, hun emoties en empathie op een heel andere manier uiten.

Als brandende lava in een ogenschijnlijk inactieve vulkaan gloeien empathie, emoties en sensaties in ons als een oncontroleerbare kracht. Empathie zonder begrenzing is zelfvernietiging. Ja, we zijn krachtige onbegrensde vulkanen, en ja, pijnlijk genoeg zijn we daardoor ook in staat om onszelf serieus te beschadigen.

Deze ondergrondse mengelmoes aan heftige emoties is op z’n zachtst uitgedrukt bijzonder verwarrend, en het meest vervreemdende voor ons is dat de mensen rondom ons hier helemaal geen last van lijken te hebben. Onze empathie en waarnemingen worden op dagelijkse basis ontkend waardoor we onszelf in twijfel trekken en niet begrijpen hoe we ons kunnen uiten en of we wel recht hebben op de emoties die we voelen.

Een derde verklaring is een verschillend begrip van empathie als concept. Waar neurotypische personen uitblinken in cognitieve empathie, zijn autistische mensen winnaars in affectieve empathie. Het eerste betekent dat ze goed anderen kunnen ‘lezen’ en diens standpunt zien, iets waar een autistisch brein niet voor gemaakt lijkt te zijn. Het tweede betekent meevoelen met een ander, intens en diep, zonder per se te weten waarom of wat daarmee te doen of hoe te handelen. We voelen alles ongefilterd en onbeperkt, als kolkende lava die we krampachtig inhouden.

Onze onbegrensde affectieve empathie is een superkracht, maar ook ons zelfvernietigingswapen. We willen dat mensen onze kracht erkennen als reëel zodat we ons vuur kunnen benutten in onze levensstrijd voor rechtvaardigheid. We willen ook dat anderen ons helpen en respecteren in ons eeuwig gevecht om zelf niet ten onder te gaan aan de zintuiglijke en emotionele overbelasting. Je weet niet hoe wij de wereld ervaren, en wij weten niet hoe jij de wereld ervaart, maar we kunnen wel elkaars ervaring erkennen en waarderen. Want ‘if you walk the footsteps of a stranger, you’ll learn things you never knew, you never knew’.

*Neurotypicals (Engelse term) of neurotypische personen zijn mensen met een niet-neurodivers brein. 90% van de mensen is neurotypical, waardoor de systemen in onze maatschappij gebouwd zijn op maat van hun brein. De overige 10% is neurodivers, waaronder ADHD, dyslexie, dyspraxie, ASD (autisme), dyscalculie en Tourette. 1% is autistisch.

Auteur: Maysa Mariposa

Unlimited uncontrollable empathy

I am autistic. I’ve always been autistic but I’ve been diagnosed quite recently. There are many types of micro-aggressions people come up with when you ‘come out’ with your not so visible ‘handicap’, but unmistakably one of the most gross ones is when they claim that ‘autistic people don’t have empathy’.

You can’t see, even though you would stand right besides me in this moment, how my entire body is filled with frustration about these types of short-sighted ableist micro-aggressions. This particular claim is not only very untrue, it is in fact the complete opposite. The essence of being autistic is an overload of empathy, emotional and sensory overload. The overload causes shutdown and exhaustion.

We can’t filter. We feel everything which is hugely stressing and overwhelming, and also quite confusing. We can’t choose for who or what to feel empathy or not, we just feel it, all the time, for everything and everyone. It’s a mystery to me how others can filter their empathy based on which human or animal or plant it is.

The difference in empathy between autistic and neurotypical people is that the first ones have an unlimited and uncontrollable empathy and often express this quite different than neurotypicals do, whereas the latter can better control their empathy and filter out.

So why do people say this awful thing about autistic people not feeling empathy? My favourite theory (which is made up and possibly not true, but still fun) is that neurotypicals are just jealous on our world and this cosmic magical unity we experience. ‘And we are all connected to each other, in a circle, in a hoop that never ends’, like Pocahontas sings.

A bit more true than the first theory is that autistic people express their empathy very differently. Neurotypical persons act so weird, they don’t seem to feel the same type of empathy, it seems so fake. Moreover, our way of feeling the world is denied on daily basis, which makes us seriously doubt ourselves and not understand whether we still have the right to feel what we feel. Empathy, emotions, sensations, sensory input and other things runs through us as burning lava. Empathy without limits is self-destruction: depression, burn out, anxiety and other mental illnesses.

A third explanation is a different understanding of empathy. Neurotypicals are crazy good in cognitive empathy, which means they can read others and view their perceptions and know how to act on it. Autistics have extreme amounts of affective empathy, which means they feel the other in an intense and deep way, without necessarily knowing what to do with those feelings or how to act according the social norms. We feel unlimited and unfiltered, as burning lava we try to keep inside.

Our unlimited affective empathy is our superpower, but also possibly a tool for self-destruction. We can use it to work for justice, but we can also go down under sensory and emotional overload. It’s important to acknowledge the differences so we can support and appreciate each other. ‘If you walk the footsteps of a stranger, you’ll learn things you never knew, you never knew.’

*Neurotypicals are people with a non-neurodiverse brain. Ninety percent of the people is neurotypical, the other ten percent of the people is neurodiverse (ADHD, dyslexia, dyspraxia, autism, dyscalculia, Tourette) and just one percent is autistic.  

Author: Maysa Mariposa

UNDIVIDED for KU Leuven

UNDIVIDED is an intersectional student organisation in Leuven. We work on decolonization of academia, LGBTQ+ right and anti-ableism through research, policy, activism and community-building. Stay updated on our socials, participate in our events or reach out to us to join the team!

One thought on “Unlimited uncontrollable empathy

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s